ZASTĘPSTWA

WAŻNE INFORMACJE

CERTYFIKATY


 




 

Jak pisać rozprawkę?


ROZPRAWKA

 

Rozprawka należy do najpoważniejszych form wypowiedzi. W „Słowniku języka polskiego” pod redakcją M. Szymczaka określa się ją jako niewielką rozprawę. Ta z kolei jest obszerną, pisemną pracą naukową, w której autor rozpatruje jakiś ważny problem.

W rozprawce staramy się najczęściej coś udowodnić, o czymś kogoś przekonać, odpowiedzieć na postawione pytanie, rozwiać jakąś wątpliwość. Formę rozprawki możemy wybrać zawsze, ilekroć mamy do czynienia z tematami typu:

Jak rozumiesz słowa „ . . . „

Uzasadnij, że . . .

Udowodnij, iż . . .

Czy słuszne jest powiedzenie „ . . . „

Czy można zgodzić się z opinią, że . . .

Opowiadam się za . . .

 

Rozprawka zmusza jej autora do zajęcia jasno wyrażonego stanowiska wobec tematu. Wymaga również, by to stanowisko w sposób należyty uzasadnić, posługując się argumentami.

 Z reguły wyróżniamy dwa rodzaje rozprawki:

DEDUKCYJNĄ - czyli taką, w której na wstępie formułujemy tezę, co do słuszności której jesteśmy przekonani. W rozwinięciu przedstawiamy nasze argumenty, a w zakończeniu przytaczamy udowodnioną już tezę.

INDUKCYJNĄ - czyli taką, w której na wstępie stawiamy hipotezę (twierdzenie nie w pełni uzasadnione, wymagające sprawdzenia). W rozwinięciu staramy się podawać takie argumenty, które będą w stanie naszą hipotezę zamienić w tezę. Tezę tę można zamieścić w zakończeniu jako wniosek z naszych rozważań, odpowiedź na pytanie itp.

 

 Oba rodzaje rozprawki mają podobne schematy, które można przedstawić następująco:

 

ROZPRAWKA DEDUKCYJNA ROZPRAWKA INDUKCYJNA
Teza
(Pewność, że jest tak)
Hipoteza
(Przypuszczenie, że może być tak)
Argumenty
przemawiające za słusznością tezy
(na korzyść tezy, broniące tezy)
Argumenty
przygotowujące tezę, autor
stara się dowieść słuszność hipotezy
Potwierdzenie tezy
(Podsumowanie argumentów,
wyciągnięcie wniosków, ewentualne
ustalenie zadań do realizacji).
Teza
Udowodniona przez przytoczone argumenty.

 

Nie można wykorzystać drogi hipotezy, gdy temat jest narzucony do udowodnienia, np.: „Udowodnij ,że warto czytać książki”. Hipotezą można posłużyć się, kiedy mamy możliwość wyboru, np.: „Czy warto czytać książki?”


Wyboru sposobu argumentowania dokonuje autor rozprawki. Najlepiej jest wypisać wszystkie argumenty w brudnopisie, a następnie uszeregować je według pewnego kryterium, np.: ważności, siły oddziaływania na słuchacza (czytelnika), stopnia wiarygodności itp.

Najtrudniejszy problem pojawia się wówczas, kiedy w rozprawce chcemy przedstawić argumenty za i przeciw. Możemy to uczynić wyszczególniając, np. najpierw wszystkie argumenty przemawiające za, a następnie przeciwko tezie albo zastosować schemat następujących bezpośrednio po sobie argumentów i kontrargumentów.

 

************************************************************

 

Analizę poszczególnych części rozprawki opartej na dedukcji przeprowadzimy na przykładzie tematu: „Jeśli nie szata zdobi człowieka, to w czym tkwi jego wartość? W pracy posłuż się przykładami z literatury lub sztuki”.


Napisanie każdej rozprawki (charakterystyki, recenzji) należy poprzedzić planem!

 

PLAN

 

1.Jak rozumiem temat?

Po pierwsze: nie szata zdobi człowieka, czyli nie wartości materialne (ubiór, pieniądze, majątek)

Po drugie: człowieka zdobią wartości duchowe.

 

Teza : Uważam (sądzę, według mnie, moim zdaniem) człowieka zdobią wartości duchowe.

Teraz należy znaleźć odpowiednie przykłady- umieć je nazwać i poprzeć argumenty faktami z literatury, historii lub sztuki. Najlepiej podać takie, które potrafimy dobrze opisać, czyli znamy dokładnie bohaterów literackich, tytuły książek lub wydarzenia historyczne.

Ilość argumentów powinna być podana w temacie rozprawki („W pracy posłuż się przykładami”, czyli przynajmniej dwoma). Dla bezpieczeństwa najlepiej podać minimum 3 dowody)

 

Czytaj więcej: Jak pisać rozprawkę?